Yapay zekâyla özgeçmiş maddeleri ve senin vermediğin rakamlar

Adayların yapay zekâ kullanımı için kural yayımlayan iki ABD işvereni, “Özgeçmişimde yapay zekâ kullanabilir miyim?” sorusuna aynı cevabı veriyor: ifade için evet, içerik için hayır. Finansal hizmetler şirketi Principal, teşvik ettiği kullanımlar arasında “özgeçmiş biçimlendirme, dil bilgisi ve redaksiyon” sayıyor, ardından yapay zekâ araçları için şunu söylüyor: “Deneyimini, niteliklerini ve bakış açını yansıtan esaslı cevapları üretmemeli ya da onların yerini almamalı.” Danışmanlık şirketi West Monroe ise özgeçmiş, ön yazı ve başvuru için yapay zekâya tek bir koşulla “Evet” diyor: “İçerik gerçek deneyimini yansıtmalı.” Politikasına uymamanın sonuçları olarak saydıkları başvurunun ötesine geçiyor ve “iş teklifinin geri çekilmesi”ne kadar uzanıyor. Bu sayfadaki kaynakların hepsi İngilizce; alıntıların çevirisi bize ait.

Bir özgeçmiş maddesinde en kolay el değiştiren içerik rakamdır. Bir düzenleme “günde yaklaşık 40 arama” ifadesini “günde 50+ arama” yaparsa bu bir rötuş gibi görünür, ama aslında işin hakkında yeni bir iddiadır. Bu sayfa o çizgiyle ilgili: yapay zekânın yazdığı bir maddedeki rakamlar nereden gelmeli ve elinde hiç rakam olmayan bir araç ne yapmalı.

Yapay zekâ yazma yardımı olan bir özgeçmiş oluşturucu yapıyoruz ve bu sayfanın ikinci yarısı, onun rakamlara nasıl davrandığını kendi kodundan aktararak anlatıyor. Bu da konuyla ilgili bir çıkarımız olduğu anlamına geliyor. İşverenlerin sayfalarını ve diğer kaynakları 31 Ekim 2026’da okuduk.

İki işverenin izin verdikleri, kendi sözleriyle

Principal’ın adaylara yönelik sayfası izin verilen kullanım için üç örnek veriyor: “özgeçmiş biçimlendirme, dil bilgisi ve redaksiyon”, “yazılı materyallerin açıklığını ve yapısını iyileştirme” ve “mülakat pratiği ve genel hazırlık”. “Aksi açıkça belirtilmedikçe” canlı ya da kayıtlı mülakatlarda ve değerlendirmelerde yapay zekâ kullanımına izin verilmiyor. Yönergeleri, sürecin tamamını kapsayan bir ricayla bitiyor: “Adaylardan sürecin her aşamasında kendilerini doğru ve samimi biçimde tanıtmalarını istiyoruz.”

West Monroe politikasını, her aşama için bir satırı olan bir tabloyla anlatıyor. Özgeçmiş için “dil bilgisi, yapı, açıklık ya da araştırma için kullanım” diyor, mülakat hazırlığında da simüle edilmiş sorularla pratik yapmaya izin veriyor. Mülakatlar ve beceri değerlendirmeleri “Hayır” olarak işaretli. Tablonun altındaki bir cümle, bir araç kullanmış herkes için önemli: “Bir adaydan başvuru sürecinde yapay zekâ kullanımını (ya da kullanmadığını) açıklaması istenirse, doğru cevap vermek zorundadır.”

İki politika bir anket değildir. Başka işverenler yapay zekâyı tamamen yasaklayabilir ya da bu konuda hiçbir şey söylemeyebilir; kaç ABD işvereninin bunlar gibi kurallar yayımladığına dair bir sayım da bulamadık. Başvurduğun işverenin kendi sayfası varsa, belirleyici olan onun söyledikleridir. İkisinin ortak noktası yine de işe yarar: ikisi de bir aracın cümleyi daha açık hâle getirmesine itiraz etmiyor, ikisi de senin söylediğinden fazlasını söyleyen bir cümleye itiraz ediyor.

Rakam koyma isteği nereden geliyor

Kariyer tavsiyeleri sonuç ister, sonuçlar da çoğu zaman sayıyla anlatılır. Harvard’ın özgeçmiş rehberi, özgeçmiş dilinin “olgulara dayalı (sayıyla ve nitelikle ifade et)” olması gerektiğini söylüyor ve en önemli beş özgeçmiş hatası arasında şunu da sayıyor: “Sonuçları göstermemek.” Madde yazan araçlar da tanıtımlarını aynı fikir üzerine kuruyor. Rezi’nin ücretsiz aracı “ölçülebilir etki” vaat ediyor ve “Sadece unvanını ve şirketini gir” diyor. Sık sorulan sorular bölümü belirli görevler ya da başarılar eklemeyi öneriyor ama bunların zorunlu olmadığını söylüyor; sayfa, aracın elinde yalnızca bir unvan ve bir şirket varken ölçümün nereden geleceğini söylemiyor. Resume Genius’un aracı kullanıcılara “Her maddeyi daha etkili kılmak için sayı ya da bağlam ekle” diyor ve yazdıklarını “son taslak değil, başlangıç noktası” olarak görmelerini istiyor.

İki aracı da denemedik ve burada yazılanların hiçbiri gerçekte ne yazdıklarını anlatmıyor. Söylemek istediğimiz daha dar. Ölçülebilir bir sonuç istenen ama kendisine hiç sonuç verilmemiş bir araç iki şey yapabilir: boşluk bırakır ya da boşluğu doldurur. Seni o iki işverenin çizdiği çizginin doğru tarafında tutan yalnızca boşluktur.

Bir madde, üç düzenleme

Aşağıdaki örneği bu sayfa için biz uydurduk; kişi de işveren de hayalî. Bir elektrik dağıtım şirketinde çalışan bir müşteri hizmetleri temsilcisinin özgeçmişinde şu madde var:

Müşterilerin fatura sorularını telefonda ve e-postayla cevapladım, günde yaklaşık 40 soru.

Aynı işin ikinci bir maddesi de var: “3 yeni çalışana faturalama sistemini öğrettim.” Bir aracın ona şu üç düzenlemeyi önerdiğini düşünelim. Bunları yaygın sorunları göstermek için biz yazdık; hiçbir ürünün çıktısı değiller.

1. Günde yaklaşık 50 fatura sorusunu telefonda ve e-postayla çözdüm, memnuniyet puanlarını %15 artırdım.
2. 3 ürün grubu için günde yaklaşık 40 fatura sorusunu telefonda ve e-postayla yanıtladım.
3. Ben günde yaklaşık 40 fatura sorusunu Zendesk üzerinden telefonda ve e-postayla cevapladım.

Birincisi kendi rakamını 40’tan 50’ye çıkarıyor ve hiç bahsetmediği %15’lik bir sonuç ekliyor. İkincisi 40’ı koruyor, ama yeni çalışanları saydığı eğitim maddesindeki 3’ü ödünç alıp ürün gruplarına bağlıyor. Üçüncüsü olguları koruyor, ama bir zamirle açılıyor ve hiç yazmadığı bir yardım masası (help desk) ürününün adını veriyor.

31 Ekim 2026’da üçünü de oluşturucumuzun her madde düzenlemesini göstermeden önce uyguladığı kontrolden geçirdik. Birincisi şöyle döndü: “Günde yaklaşık [X] fatura sorusunu telefonda ve e-postayla çözdüm, memnuniyet puanlarını %[X] artırdım.” İkincisi şöyle döndü: “[X] ürün grubu için günde yaklaşık 40 fatura sorusunu telefonda ve e-postayla yanıtladım.” Üçüncüsü bir kenara bırakıldı, çünkü diğer ikisi onun metninde olmayan bir araç adı vermiyordu. Diğer ikisi olmadan tek başına gelseydi, baştaki “Ben” silinmiş, ürün adı ise yerinde kalmış olarak dönecekti. Aritmetik de aynı muameleyi görüyor: günde 40’ı aylık bir rakama çeviren bir sürüm (“Ayda yaklaşık 1.200 fatura sorusunu telefonda ve e-postayla cevapladım.”), 1.200’ün yerinde “[X]” ile döndü, çünkü o sayıyı hiç yazmamıştı.

Kodun kontrol ettikleri ve sana kalanlar

Oluşturucumuzdaki yazma yardımı, modele verilen bir talimat setiyle başlar. Model yalnızca maddeyi, kaydın unvanını ve kurumunu ve kişinin eklediği ayrıntıyı kullanabilir. Bunların söylemediği bir sayıyı, aracı, işvereni, müşteriyi ya da sonucu asla eklememeli; sayıları yuvarlamamalı ya da birleştirmemeli. Talimatlar anlamı da kapsıyor: “yardım etti” asla “liderlik etti” olmaz, “yaklaşık” ve “çoğu zaman” gibi sınırlayıcı sözcükler yerinde kalır. Bağlı bir iş ilanı hangi bilgilerin önce geleceğini yönlendirebilir, ama asla kişi hakkında bir bilgi sayılmaz.

Talimatlar bir garanti değildir; bu yüzden sunucu her cevabı, kimse görmeden önce kodla kontrol eder. Maddede, eklenen ayrıntıda, unvanda ya da kurumda geçmeyen her sayı “[X]” olur; para birimi ya da yüzde işareti yanında kalır. “1.200” ile “1200” aynı sayı sayılır. Kayıttaki başka bir maddeden gelen sayı da değiştirilir, çünkü onu taşımak bir sonucu gerçekleşmediği yere koymak olur. Talimatlar bir maddede en fazla iki boşluk istiyor; kod da üçten fazla boşlukla dönen her sürümü atıyor. Baştaki “Ben” ya da “Biz” silinir. Maddeyi yalnızca tekrarlayan sürüm atılır; kayıttaki başka bir maddenin söylediğini neredeyse kelimesi kelimesine söyleyen sürüm de, en azından o maddede sayı yoksa, atılır. Girdide olmayan bir adı, örneğin bir aracı, ürünü ya da şirketi getiren sürüm ancak başka sürüm kalmadığında gösterilir.

Örnekteki ilk düzenlemeye yeniden bak. “Çözdüm” de, memnuniyet puanlarını artırma iddiası da kontrolden geçti. Kod sayıları ve adları senin yazdıklarınla karşılaştırabilir, ama bir soruyu cevaplamakla onu çözmek arasındaki farkı anlayamaz, maddenin hiç taşımadığı bir amacı da fark edemez. Bunları yalnızca talimatlar kapsıyor ve son kontrolün hâlâ sende olmasının nedeni de bu. Yapay zekânın düzenlediği özgeçmişi kontrol etmek üzerine yazımız bu kontrolü satır satır anlatıyor.

Rakamını araca önce sen ver

En temiz çözüm, rakamı düzenlemeden önce vermek. Oluşturucuda bir maddenin yanındaki yapay zekâ yardımında en fazla 300 karakterlik bir “Ayrıntı ekle” alanı var ve oraya yazılan sayı senin sayın kabul edilir. Ardından “Bu maddeyi geliştir” en fazla iki düzenleme getirir. Birini seçip “Bunu kullan” düğmesine basana kadar sayfada hiçbir şey değişmez; “Geri al” da o adımı geri alır.

Kabul ettiğin her boşluk görünür kalır. “%[X]” olduğu gibi yazdırılır; bu yüzden oluşturucunun özgeçmiş puanı köşeli parantez içindeki bir boşluğu engel sayar ve bir engel, sen boşluğu doldurana ya da ifadeyi çıkarana kadar toplam puanı 49’da ya da altında tutar. Oluşturucu sayfamızdaki “Doldurulacak boşluklar” kuralı tam tanımı veriyor. Gerçek rakamı bilmiyorsan, girdilerini açıklayabileceğin bir tahmin bir seçenek; özgeçmişindeki rakamları mülakatta savunma rehberimiz böyle bir tahminin nasıl yazılacağını gösteriyor. Diğer seçenek ifadeyi çıkarmak.

“Madde öner” ters yönde çalışır. Unvanı olan bir iş ya da proje için yeni bir satır yazar ve ona hiç sayı yazmaması söylenir. Kod, o unvanın ya da kurum adının parçası olmayan bir sayı içeren her öneriyi ve kaydın, beceri listenin ya da bağlı iş ilanının zaten içermediği bir araç ya da başka bir ad geçen her öneriyi atar. Özgeçmiş İngilizceyse, “improved”, “reduced” ya da “led” gibi sözcüklerle bir sonuç ya da liderlik iddia eden öneri de atılır. Aynı anda iki öneri gösterir ve sen birini eklemeden hiçbir şey eklenmez. Bir öneri o unvanın sıradan işini anlatır; yani özgeçmişine ancak senin için doğruysa girer. Oluşturucu sayfasındaki yazma yardımı bölümü iki aracı ve sınırlarını anlatıyor.

Bir işveren yapay zekâyı nasıl kullandığını sorarsa

West Monroe’nun açıklama hakkındaki cümlesi bulduğumuz en net kural: sorulursa doğru cevap ver. Sayfadaki her sayı senden geldiyse dürüst bir cevap vermek daha kolaydır. Aşağıdaki örnek bize ait ve bütün rakamları kendisine ait olan biri için yazıldı:

İfadeleri toparlamak için bir yapay zekâ aracı kullandım. Rakamlar benim: günde yaklaşık 40 fatura sorusu, ekibimizin haftalık talep raporundan geliyor.

Mülakatçı herhangi bir satırı sorabilir ve bir taslaktan kontrol etmeden kabul ettiğin bir rakam, açıklayamayacağın bir rakam olabilir. Genel bir soru da oraya varabilir; “Özgeçmişinizi anlatır mısınız?” sayfamız o soruyu ele alıyor.