Özgeçmiş özetindeki yıllar alttaki tarihlerle uyuşmalı

Bir özgeçmiş özetinin söylediği her şey arasında, okuyanın en hızlı kontrol edebileceği iddia yıl sayısıdır: tarihler aynı sayfada durur ve kontrol bir çıkarma işleminden ibarettir. Resume Genius’ın özet rehberi bu sayıyı en başa koyuyor. Kariyerinin ortasındaki biri için verdiği örnek “Customer Service Representative with 4+ years of experience” (4 yıldan fazla deneyimli müşteri hizmetleri temsilcisi) diye başlıyor; aynı sayfadaki özet oluşturucu “How many years of experience do you have?” (kaç yıllık deneyimin var?) diye soruyor ve hiç deneyimi olmayanlara “‘Experience’ alanına “0” yaz” diyor. Rehber, bu sayfadaki diğer kaynaklar gibi İngilizce: formundaki soruları ve örnek özetleri İngilizce bıraktık, diğer alıntıları biz çevirdik. O alana ne yazarsan yaz, unvanlarının altındaki tarihler, bakmak isteyen herkes için hesabı yapar.

Kendi özgeçmişinden yazılan bir özet, bir formda olmayan bir avantajla başlar: kullanabileceği bilgiler, tarihler de dahil, zaten sayfada. Yıllar başlamak için doğru yer, çünkü okuyanın sınayabileceği kısım onlar.

Deneyim yılı neyle uyuşmalı

“5 yıllık deneyimli resepsiyon koordinatörü” ifadesi, ilk maaşından bu yana beş yılı değil, resepsiyon koordinatörü olarak beş yılı iddia eder. Bu sayı, altında yer alan ve cümlenin adını verdiği pozisyona uyan tarihli işlerin toplamıdır ve birkaç sıradan yolla bu toplamı aşabilir. Sayfadaki en eski tarihten itibaren sayılabilir; o tarih bir iş değil, bir sertifika ya da diploma olabilir. Başka bir alandaki eski bir iş, bugünkü işin unvanı altında bu sayıya katılabilir. Bir de yuvarlanabilir: dört yıl birkaç ay beş olur, “5+” da bir sonraki düzenlemede “6” olur.

Çıkarma yapan okur küçük sayıyı bulur ve ikisi arasındaki fark, dikkatli bir okurun ilk fark ettiği şeydir. Toplam ortaya garip bir sayı çıkarıyorsa daha sağlam duran iki söyleyiş var. “2021’den beri” gibi bir başlangıç yılı aynı şeyi söyler ve yıllar geçtikçe doğru kalır; hâlâ süren bir işte “5 yıl” ise bir yıl sonra eskimiş olur. Ya da özet sayıyı hiç vermeden işin ne olduğunu söyleyebilir; zaten çoğu zaman cümlenin daha işe yarayan yarısı odur.

İstediğin işten yola çıkan bir form

Resume Genius rehberindeki özet oluşturucu dokuz soruluk bir form. Aralarında “What position are you applying for?” (hangi pozisyona başvuruyorsun?), yıllar, bir listeden seçilen iki “main responsibilities at work” (işteki ana sorumluluklar), iki sosyal beceri, iki mesleki beceri, isteğe bağlı bir lisans ve yine bir listeden cevaplanan “What word best describes you in your professional life?” (profesyonel hayatında seni en iyi hangi kelime anlatır?) var; o listede “Detail-oriented”, “Hard-working” ve “Results-oriented” de bulunuyor. Dokuz sorunun hiçbiri, özetin en üstünde duracağı özgeçmişi istemiyor. Sayfayı 31 Ekim 2026’da okuduğumuzda rastgele gösterilen örnek özet “Veteran Barista with 3+ years of experience” (3 yıldan fazla deneyimli, kıdemli barista) diye başlıyor ve “Diligent professional recognized by peers for my effective multitasking and organizational skills.” (etkili çoklu görev ve organizasyon becerilerimle meslektaşlarınca takdir edilen çalışkan profesyonel) diye sürüyordu.

Formu kullanmadık; bu yüzden belli cevaplara hangi metni döndürdüğünü söyleyemeyiz. Sayfanın ayrıca sunduğu “AI-powered summary generator” (yapay zekâ destekli özet oluşturucu) aracını da açmadık. Formun gösterdiği şey, girdileri. İçinde senin özgeçmişini tutan hiçbir şey yok; bu yüzden tarihlerinle uyuşmayan bir deneyim yılının ya da “recognized by peers” (meslektaşlarınca takdir edilen) gibi bir ifadenin orada karşılaştırılacağı bir şey de yok. The Muse’un öğrencilere yönelik rehberi, okurlarına bir iş tanımındaki nitelikleri özetlerine yansıtmalarını söylerken uyarıyı birkaç kelimeye sığdırıyor: “ama öylece bir şeyler uydurma.”

Özet yazma aracımızın içi

Özet yazma aracı özgeçmiş oluşturucumuzun bir parçası; yani bu bölüm, aracı yapanın anlatımı. Anlattığı sürüm, 31 Ekim 2026’da güncel olan sürüm.

Özet formunda metin kutusunun altında bir düğme var: kutu boşken “Özeti AI ile yaz”, doluyken “Özeti AI ile geliştir”. Bu düğme özgeçmişinin yazdırıldığı hâlindeki metni, kariyer seviyesini (giriş seviyesi, orta seviye ya da kıdemli), mevcut özeti ve bağladıysan kayıtlı bir iş ilanını gönderir. Modele, özeti yalnızca özgeçmişteki gerçek unvanlardan, becerilerden, araçlardan ve başarılardan kurması söylenir. Bir yıl sayısını ancak iş tarihleri bunu gösteriyorsa ya da sen kendin yazdıysan verebilir; bu sayı o tarihlerden sayılır, asla yukarı yuvarlanmaz ve tarihler desteklemiyorsa hiç yazılmaz. Model birinci tekil şahısla yazamaz ve özeti bir hedef cümlesine (“Seeking a role …”, yani “bir pozisyon arıyorum…”) çeviremez. Bağlı bir ilanın unvanı ancak özgeçmiş o pozisyonu destekliyorsa özetin başına geçebilir; özet, ilanda geçen ama özgeçmişte görünmeyen bir beceriyi ya da aracı sana mal edemez. Seviye ağırlığı değiştirir: giriş seviyesindeki bir özet eğitime, projelere ve becerilere, kıdemli bir özet ise sorumluluğun kapsamına ve sonuçlara dayanır. Araç iki ila dört cümle ister ve aralarında “detail-oriented” (detaycı), “passionate” (tutkulu) ve “proven track record” (kanıtlanmış başarı geçmişi) de bulunan İngilizce bir klişe listesini dışarıda tutar.

İki sürüm alırsın. Mevcut bir özeti geliştiriyorsan ilki seninkine yakın kalır, ikincisi özgeçmişten sıfırdan yazılır. Sürümlerden birinde “Bunu kullan” düğmesine basana kadar özetin olduğu gibi kalır; editördeki “Geri al” da eskisini geri getirir.

Bir model talimatlarına her zaman uymadığı için sunucu her cevabı senden önce okur. Özgeçmişte, mevcut özette ya da senin yazdığın bilgilerde olmayan her sayı “[X]” olur. Yıllar için bir istisna var: ardından “years” (Türkçe bir özgeçmişte “yıl”) gelen bir sayı, özgeçmişte yazan en eski yıldan en yeni yıla kadarki aralıktan büyük değilse kalabilir; hâlâ süren bir kayıt bu yıl olarak sayılır. Özgeçmişte, mevcut özette, yazdığın bilgilerde ya da bağlı ilanın unvanında hiç geçmeyen, özel ad gibi yazılmış bir şeyi (örneğin bir ürünü) anan bir sürüm geri tutulur ve yalnızca geriye kalan son sürüm oysa gösterilir. Bu isteklerin günlük sınırları oluşturucu sayfamızda, yazma yardımı başlığı altında.

Bunların hiçbiri için hesap gerekmiyor. Bir ziyaretçi oluşturucuyu açabilir, bir özgeçmişe başlayabilir ve yazma yardımını günde iki kez kullanabilir; ücretsiz bir hesap için kayıt olma adımıyla ancak “İndir” düğmesine bastığında karşılaşır.

Riley’nin özgeçmişi ve dört kusurlu taslak

Riley Morgan diye biri yok. Bu kişiyi ve aşağıdaki özgeçmişi örnek olsun diye biz uydurduk. Özgeçmiş, ABD’de bir işe başvuran birininki gibi İngilizce; bu sayfadaki bütün denemeleri bu metinle yaptık:

Front Desk Coordinator, Lakeside Dental, 2021 to Present. Scheduled about 40 patient appointments a day by phone and in person. Verified insurance coverage before visits and posted co-payments.

Cashier, Corner Market, 2019 to 2021. Handled the register and opened the store on weekends.

Certificate, Medical Office Administration, Valley Community College, 2018.

Türkçesiyle: Riley 2021’den beri bir diş kliniğinde resepsiyon koordinatörü; günde yaklaşık 40 hasta randevusunu ayarlıyor, sigorta kapsamını kontrol ediyor ve katkı paylarını işliyor. 2019-2021 arasında bir mahalle marketinde kasiyerdi ve hafta sonları dükkânı da o açıyordu. Bir de 2018 tarihli bir tıbbi ofis yönetimi sertifikası var.

Aşağıdaki dört taslağı da biz yazdık; her birine bilerek bir kusur koyduk ve hiçbiri bir modelden çıkmadı. Her birini yukarıda anlatılan, modelden sonra çalışan sunucu kontrolünden geçirdik ve ne döndürdüğünü not ettik. Her taslağın yanında parantez içinde Türkçesi var.

Yazdığımız taslak	Kontrolün döndürdüğü
Front desk coordinator with 8 years of experience in dental offices, scheduling 60+ patients a day and cutting no-shows by 20%. (Diş kliniklerinde 8 yıllık deneyimli, günde 60’tan fazla hastanın randevusunu ayarlayan ve randevuya gelmeyenleri %20 azaltan resepsiyon koordinatörü.)	“[X]+ patients” ve “[X]%” içeren aynı metin. 8 yıl kaldı.
Front desk coordinator with 7 years of experience in patient scheduling and insurance verification. (Hasta randevuları ve sigorta kontrolünde 7 yıllık deneyimli resepsiyon koordinatörü.)	Değişmedi.
Front desk coordinator with 5 years in a dental office, scheduling about 40 patient appointments a day and verifying insurance coverage before visits. (Bir diş kliniğinde 5 yıldır çalışan, günde yaklaşık 40 hasta randevusu ayarlayan ve ziyaretlerden önce sigorta kapsamını kontrol eden resepsiyon koordinatörü.)	Değişmedi.
Detail-oriented front desk coordinator with 3+ years of experience, recognized by patients for friendly service. (Güler yüzlü hizmeti için hastaların takdir ettiği, 3 yıldan fazla deneyimli, detaycı resepsiyon koordinatörü.)	Değişmedi.

İlk satır, yıl kontrolünün neden bir sayım değil de tavan olduğunu gösteriyor. Sertifika 2018 tarihli ve bugünkü iş hâlâ sürüyor; yani kodun ölçtüğü aralık sekiz yıl ve “8 years” bunun altında kalıyor. Oysa Riley’nin ilk işi 2019’da, resepsiyon işi 2021’de başladı. Sertifikanın yılını silip aynı taslağı yeniden geçirdik: aralık yediye indi ve satır “[X] years of experience” olarak döndü. 60 ve %20 iki seferde de değiştirildi, çünkü Riley onları hiç yazmamıştı.

İkinci satır da aynı nedenle geçiyor. Yedi aralığın içinde ve kod, hasta randevusu işinin 2021’de başladığını bilemez; oysa bu, o iş için gerçek süreyi beş yıl ya da daha aza indirir. Üçüncü satır, yazıldığı hâliyle doğru olan tek satır. Dördüncüsünde kontrolün itiraz edebileceği bir sayı ya da ad yok: “detail-oriented” ve “recognized by patients” talimatların yasakladığı iki şey, ama kod bunları aramıyor. Özet sayfaya girdiğinde puanımızın klişe ifadeler kuralı “detail-oriented” ifadesini işaretler. Oluşturucumuzun hiçbir parçası, hastaların Riley hakkında bir şey söyleyip söylemediğini bilmiyor. O satırı tutmak ya da silmek Riley’ye kalmış; kontrolden geçen her deneyim yılı için de aynısı geçerli.

Yazmaya yetmeyecek kadar kısa bir özgeçmiş

Neredeyse boş bir özgeçmiş, yazma aracına yalnızca bir ad ve bir unvan verir. Özgeçmişin yazdırıldığı hâli 80 kelimeden azsa oluşturucu önce soru sorar: “CV’n kısa. AI’a biraz daha bilgi ver.” Üç kısa alan var: “Pozisyonun ya da istediğin pozisyon”, “O pozisyonda kaç yıl” ve “İyi olduğun şeyler”. Buraya yazdıkların özgeçmişle birlikte gönderilir ve senin bilgilerin sayılır. Riley’nin özgeçmişini bir ada, bir e-posta adresine ve tarihsiz bir unvana indirdik, yıl olarak “5” yazdık ve iki taslağı kontrolden geçirdik: “5 years” yazan olduğu gibi döndü, “6 years” yazan ise “[X] years” olarak döndü.

Pozisyon alanına bağlı bir kural daha var. Ne özgeçmiş ne de cevapların yazdığın pozisyonda deneyim gösteriyorsa, talimatlar bu pozisyonu girmeye çalıştığın alan olarak ele alır ve modele de öyle yazmasını söyler. Verdikleri örnek “Entry-level data analyst with SQL and Tableau skills …” (SQL ve Tableau bilen, giriş seviyesinde veri analisti…); pozisyon hiçbir zaman şu an yaptığın bir iş gibi yazılmaz. Pozisyon bir yön değişikliğiyse, bunun mülakatta doğurduğu sorular ayrı bir rehberin konusu.

Puanın bitmiş özette okudukları

Puanımızın kurallarından üçü yalnızca özete bakar. Özet uzunluğu kuralı, özet yazdırıldığı hâliyle 600 karakteri aştığında uyarı verir. Bu sınır bizim kendi tercihimiz, dış bir kaynaktan alınmadı; özet yazma aracından da en fazla 520 karakter isteniyor.

Anahtar kelimelerden oluşan özet kuralı İngilizce özgeçmişler içindir ve 25 ya da daha fazla kelimelik bir özeti okur. Cümleleri oluşturan “the”, “of”, “to” ve “and” gibi küçük kelimeleri sayar ve bunlar kelimelerin %15’inden azsa uyarı verir. Kural, MIT’nin kariyer ofisine dayanıyor; ofisin ATS uyumlu özgeçmişler sayfası önce “İş ilanlarındaki anahtar kelimeleri anlamlı biçimde kullan”, ardından “Ayrıca ATS’yi anahtar kelimelere boğmaktan kaçın” diyor. Anahtar kelime eşleşmesinin nerede bitip doldurmanın nerede başladığı ayrı bir yazının konusu. Aşağıda Riley için iki örnek özet var; ikisini de biz yazdık ve kural İngilizce özgeçmişleri okuduğu için ikisi de İngilizce:

Front desk coordinator: patient scheduling, insurance verification, co-payments, appointment reminders, cash handling, store opening, multi-line phones, patient intake forms, recall lists, office supplies, front office software, customer service, Spanish and English.

Front desk coordinator at a dental office since 2021, scheduling about 40 patient appointments a day by phone and in person and verifying insurance coverage before each visit. Earlier handled the register at a corner market and opened the store on weekends.

İlki, unvanın ardına dizilmiş terimlerden oluşuyor: 31 kelime var ve bunlardan yalnızca biri, “and”, listede. Bu da yaklaşık %3 ediyor, bu yüzden uyarı alıyor. İkincisi aynı işi anlatan iki cümle: 40 kelime var ve 15’i listede, yani yaklaşık %37. İlki ayrıca İspanyolcayı, hasta geri çağırma listelerini (recall lists) ve hasta kayıt formlarını (patient intake forms) anıyor; özgeçmişte bunların hiçbiri geçmiyor ve bir listede bu kolayca gözden kaçıyor.

Diğer kurallar özeti maddelerle birlikte okur. Özette bırakılan “[X]” gibi bir boşluk doldurulacak boşluklar kuralına girer. Bu kural engelleyicidir: boşluk sayfada durdukça puan 49’un üstüne çıkamaz. Şahıs zamirleri ve klişe ifadeler kuralları da özeti sayar.

Özeti hiç yazmamak

Puanımızda özeti olmayan bir özgeçmiş bir ipucu alır ve bu, puan kaybettirmez. Dış rehberler kimin özeti atlaması gerektiği konusunda anlaşamıyor. Resume Genius’ın bu konudaki tavsiyesi, özet rehberinin arama motorları için taşıdığı sık sorulan sorular verisinde duruyor, sayfada gördüğümüz metinde değil: “hiç iş deneyimin yoksa özgeçmişine özet eklememeni öneriyoruz.” Jobscan’in deneyimi olmayan okurlara yönelik özet rehberi ise ters yönü gösteriyor: “İyi bir özet, profesyonel deneyim eksikliğini telafi edebilir.” İkisi de özgeçmiş şirketi ve iki sayfa da kendi özet oluşturucusunun reklamını yapıyor.

Bizim görüşümüz ikisinden de dar. Bir özet, sayfanın geri kalanının yalnızca parça parça gösterdiği bir şeyi tek bir yerde topladığında kapladığı satırlara değer: son unvanın değilse hedeflediğin pozisyon ya da birbiriyle ilgisiz görünen işleri bağlayan ortak çizgi. Yalnızca son unvanını önüne bir sıfat ekleyerek tekrar edecekse ya da onu daha güçlü gösterecek sayı kendi tarihlerinden sayamayacağın bir sayıysa, o alan başka bir madde olarak daha çok işe yarar. Özeti tutarsan, özgeçmişin geri kalanının zaten geçtiği sınavdan onu da geçir: içindeki her iddia, sayfanın aşağısındaki bir satıra dayanmalı.