SPAR yöntemi: durumsal mülakat sorularına nasıl cevap verilir

SPAR yöntemi, Offermic’in durumsal mülakat sorularına, yani “… olsa ne yapardınız?” ya da “… nasıl ele alırdınız?” diye başlayan varsayımsal sorulara verilen cevaplarda koçluk ve puanlama için kullandığı yapıdır. SPAR, İngilizce Situation, Proposal, Action, Result (durum, öneri, eylem, sonuç) kelimelerinin baş harflerinden oluşur.

Durumsal sorular neden farklı bir yapı ister?

Davranışsal sorular geçmişi sorar, bu yüzden bir STAR hikâyesi uyar. Durumsal sorular ise gelecekteki ya da hayalî bir olayı sorar; Colorado State University’nin kariyer merkezinin ifadesiyle fark, varsayıma karşı geçmiş deneyimdir. Henüz anlatılacak gerçek bir sonuç yoktur, bu yüzden cevabın nasıl düşündüğünü göstermesi gerekir. SPAR bu düşünceye bir biçim verir.

SPAR’ın her bir parçası ne anlama gelir?

Parça	Neyi kapsamalı
Durum analizi (Situation)	Problemi, neyin riske girdiğini ve kimlerin etkilendiğini yeniden ifade et
Önerilen yaklaşım (Proposal)	Genel stratejin ve onu alternatiflere neden tercih ettiğin
Eylem planı (Action)	Sırasıyla atılacak somut ilk adımlar
Beklenen sonuç (Result)	Hedefleyeceğin sonuç ve işe yaradığını nasıl anlayacağın

SPAR örneği

Soru: “Teslim tarihiniz az önce iki hafta öne çekildi. Ne yapardınız?”

Örnek cevap (proje yöneticisi):

• Durum: İki hafta daha az süre, mevcut kapsamın sığmayacağı anlamına geliyor. Risk, işi geç teslim etmek ya da hatalı bir şey teslim etmek; ikisi de müşteriyi ve ekibi etkiler.
• Öneri: Kaliteyi, ekipten bir ay boyunca gece çalışmasını isteyerek değil, kapsamı daraltarak korurum.
• Eylem: Aynı gün sponsorla görüşür, özellikleri müşteriye sağladıkları değere göre sıralar, hangilerinin ikinci sürüme kalacağında anlaşır ve planı ekiple birlikte yeniden kurarım.
• Sonuç: Yeni tarihte daha küçük ama sağlam bir sürüm ve ertelenen özellikler için belirlenmiş bir takvim. Bunu haftalık iş bitirme grafiğiyle (burndown) ve müşteriyle kısa bir kontrol görüşmesiyle takip ederim.

Offermic SPAR cevaplarını nasıl puanlar?

Offermic, durumsal sorulara verilen cevaplara geri bildirim verirken beş ölçüte bakar: muhakeme, akıl yürütme, paydaş farkındalığı, yaratıcılık ve uygulanabilirlik. Durumu analiz etmeden doğrudan eyleme atlayan ya da kimlerin etkilendiğini görmezden gelen cevaplar genellikle daha düşük puan alır.

Daha fazla pratik senaryo için durumsal mülakat rehberini oku ya da durumsal mülakatların davranışsal mülakatlardan nasıl ayrıldığına bak. Planlar değiştiğinde soru sayfası, bunun davranışsal bir benzerini gösteriyor.